دوگانگی در دسترس‌ها؛ جنگ نرم در عصر فقدان اینترنت!

به قلم: شاهین محمودی، سردبیر پایگاه خبری تبریز سیاست

در روزگاری که مفاهیم “جنگ نرم” و “دیپلماسی عمومی” به واژگان پرتکرار مسئولین کشور بدل شده است، پرسشی بنیادین از دل جامعه رسانه‌ای برمی‌خیزد: چگونه می‌توان در خط مقدم این نبرد پیچیده، سربازان خویش را (که همان خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای ما هستند) بدون ابزار اصلی‌شان، یعنی “اینترنت”، به مصاف دشمن فرستاد؟

اخیراً شاهد هستیم که برخی از مقامات عالی‌رتبه کشور، در قامت مبلغان فناوری و ارتباطات، از پلتفرم‌های فیلترشده و بین‌المللی همچون “ایکس” (توییتر سابق) و پیام‌رسان‌هایی مانند “تلگرام” برای رساندن پیام‌ها و دیدگاه‌های خود استفاده می‌کنند. این در حالی است که بخش عمده‌ای از جامعه، به‌ویژه جوانان و اقشار آسیب‌پذیرتر، با محدودیت‌های شدید در دسترسی به اینترنت مواجه‌اند و بارها این ادعا شنیده می‌شود که “۹۹ درصد مردم ایران اینترنت ندارند” یا دسترسی مناسبی ندارند.

اینجا است که یک شکاف عمیق و پارادوکسیکال آشکار می‌شود. از سویی، مسئولین با استفاده از ابزارهایی که دسترسی عموم به آن‌ها محدود یا مسدود است، خواهان ارتباط و اقناع‌گری هستند؛ و از سوی دیگر، همین فعالان رسانه‌ای که قرار است در “جنگ نرم” نقش “سردار” را ایفا کنند، با مشکل ابتدایی دسترسی به یک پهنای باند پایدار و پرسرعت دست و پنجه نرم می‌کنند. این وضعیت، خبرنگاران را در موقعیتی دشوار قرار می‌دهد؛ چگونه می‌توانیم اخبار را رصد کنیم، تحلیل ارائه دهیم، با مخاطبان ارتباطی دوسویه و مؤثر برقرار کنیم، درحالی‌که ابزار اصلی کارمان، یعنی اتصال به دنیای دیجیتال، از ما دریغ می‌شود؟

این رویکرد نه تنها بهر‌ه‌وری رسانه‌ها را کاهش می‌دهد، بلکه این پرسش را نیز مطرح می‌سازد که آیا “جنگ نرم” و “دیپلماسی رسانه‌ای” صرفاً ابزاری برای نمایش و ابلاغ دیدگاه مسئولین به عده‌ای خاص است، یا بسترسازی واقعی برای توانمندسازی فعالان این عرصه را نیز شامل می‌شود؟

امید است با نگاهی واقع‌بینانه‌تر به اولویت‌ها، شاهد بازنگری در سیاست‌های دسترسی به اینترنت و فراهم آوردن ابزارهای لازم برای تمامی فعالان عرصه اطلاع‌رسانی باشیم، تا بتوانیم در دنیای امروز، در مقام یک رسانه پویا و اثرگذار، نقش واقعی خود را ایفا کنیم.