رونمایی از «تاریخ اتاق تبریز»؛ روایت ۱۷۰ سال نهادسازی، تجارت و مسئولیت اجتماعی در قلب اقتصاد آذربایجان

آیین رونمایی از کتاب «تاریخ اتاق تبریز» با حضور استادان دانشگاه، پژوهشگران، مدیران، فعالان اقتصادی و اعضای هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تبریز برگزار شد؛ اثری پژوهشی که با اتکا به اسناد تاریخی، روایتگر ۱۷۰ سال نقش‌آفرینی اتاق تبریز در شکل‌گیری اقتصاد، صنعت، تجارت و نهادسازی مدنی آذربایجان است. سخنرانان این مراسم بر ضرورت حفظ حافظه تاریخی، انتقال تجربه‌های اقتصادی به نسل‌های آینده و نقش نهادهای ریشه‌دار در تحقق توسعه پایدار تأکید کردند.

به گزارش پایگاه خبری تبریز قدیم، آیین رونمایی از کتاب «تاریخ اتاق تبریز» با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران، مدیران دولتی، فعالان اقتصادی، چهره‌های فرهنگی و اعضای هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تبریز برگزار شد. این کتاب که حاصل چند سال پژوهش و بررسی هزاران سند تاریخی است، تلاش دارد تصویری مستند از روند شکل‌گیری و تحول یکی از قدیمی‌ترین نهادهای اقتصادی ایران ارائه کند؛ نهادی که در طول حدود ۱۷۰ سال، نقش مهمی در توسعه اقتصادی، صنعتی و اجتماعی آذربایجان ایفا کرده است.

در این مراسم، سخنرانان با تأکید بر اینکه تاریخ تنها روایت گذشته نیست، بلکه چراغ راه آینده است، بر اهمیت حفظ حافظه تاریخی و انتقال آن به نسل‌های آینده تأکید کردند و توسعه پایدار را در گرو وجود نهادهای ریشه‌دار، اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی دانستند.

مسعود بنابیان، نائب‌رئیس اتاق بازرگانی تبریز، با اشاره به روند تدوین این اثر اظهار کرد: هدف از انتشار کتاب «تاریخ اتاق تبریز» ثبت مستند تاریخ اقتصادی این شهر بر پایه اسناد معتبر بوده است، نه روایت‌سازی. وی با بیان اینکه اتاق بازرگانی تبریز یکی از قدیمی‌ترین نهادهای اقتصادی کشور است، گفت: توسعه پایدار تنها با سرمایه و فناوری محقق نمی‌شود، بلکه وجود نهادهای اصیل و مورد اعتماد مردم، مهم‌ترین پشتوانه توسعه هر جامعه است.

وی با اشاره به ضرورت شناخت تاریخ توسط نسل جوان افزود: متأسفانه بسیاری از چهره‌ها و رویدادهای مهم تاریخ آذربایجان برای نسل امروز ناشناخته مانده‌اند و اگر گذشته را نشناسیم، ناگزیر اشتباهات تاریخی را تکرار خواهیم کرد. بنابیان همچنین تأکید کرد فعالان اقتصادی تبریز علاوه بر سرمایه‌گذاری، با نهادسازی و ایفای مسئولیت اجتماعی، پایه‌های توسعه این شهر را بنا نهاده‌اند.

مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس، نیز کتاب «تاریخ اتاق تبریز» را فراتر از تاریخ یک نهاد اقتصادی دانست و گفت: این اثر، روایت عقلانیت اجتماعی، پایداری و عاملیت مردمانی است که در سخت‌ترین شرایط تاریخی، امکان‌های تازه‌ای برای زندگی، تولید و توسعه خلق کردند.

وی با اشاره به نقش بازار و کسب‌وکارهای خانوادگی در شکل‌گیری اقتصاد تبریز افزود: بازار تبریز صرفاً محل تجارت نبود، بلکه نهادی اجتماعی، فرهنگی و آموزشی به شمار می‌رفت و همین ویژگی موجب شکل‌گیری سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی در این شهر شد.

سیدباقر شریف‌زاده، رئیس شورای راهبردی مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی تبریز، با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، خواستار استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی برای معرفی تاریخ ۱۷۰ ساله اتاق تبریز به نسل جدید شد و گفت: تاریخ باید با زبان امروز روایت شود تا برای آینده نیز الهام‌بخش باشد.

در ادامه، جعفر محرم‌پور، دبیر اتاق بازرگانی تبریز، از انتشار سه‌گانه «تاریخ اقتصاد آذربایجان» خبر داد و گفت: کتاب «تاریخ اتاق تبریز» نخستین جلد این مجموعه است و به‌زودی کتاب‌های «تاریخ صنعت آذربایجان» و «تاریخ ۵۰۰ ساله تجارت آذربایجان» نیز منتشر خواهند شد.

وی همچنین با اشاره به وجود حدود ۶۵ هزار برگ سند تاریخی و بیش از سه هزار جلد کتاب در آرشیو اتاق بازرگانی تبریز، از برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی مرکز اسناد و موزه صنعت و تجارت آذربایجان خبر داد.

نعمت‌الله پایان، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان‌شرقی، نیز در این مراسم تبریز را «مدرسه فرهنگ، صنعت و مسئولیت‌پذیری ملی» توصیف کرد و گفت: این شهر همواره دروازه ارتباط ایران با جهان بوده و توسعه اقتصادی آن همواره با فرهنگ، دانش، تولید و مسئولیت اجتماعی گره خورده است.

وی انتشار کتاب «تاریخ اتاق تبریز» را اقدامی ارزشمند برای ثبت بخشی از حافظه تاریخی و اقتصادی این شهر دانست و بر لزوم حمایت از پژوهش‌های تاریخی در حوزه اقتصاد و تجارت تأکید کرد.

در بخش دیگری از مراسم، رحیم رئیس‌نیا، سعید جلالی، محمدابراهیم‌پور و محمدسعید کرم‌زاده، مؤلف کتاب، به روند تدوین این اثر و اهمیت مستندسازی تاریخ اقتصادی تبریز پرداختند.

کرم‌زاده با بیان اینکه ایده نگارش این کتاب نزدیک به سه دهه پیش شکل گرفته است، گفت: در روایت تاریخ ایران، معمولاً نقش سیاستمداران و ادیبان پررنگ‌تر از فعالان اقتصادی دیده شده، در حالی که بخش مهمی از هویت تبریز بر پایه تجارت، صنعت و کارآفرینی شکل گرفته است.

وی همچنین از کشف سندی در آرشیو وزارت امور خارجه خبر داد که قدمت اتاق بازرگانی تبریز را به حدود ۱۷۰ سال پیش می‌رساند و آن را یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این پژوهش دانست.

سخنرانان این مراسم در پایان، انتشار کتاب «تاریخ اتاق تبریز» را گامی مؤثر در حفظ هویت تاریخی و اقتصادی آذربایجان عنوان کردند و ابراز امیدواری کردند این اثر، علاوه بر تبدیل شدن به مرجعی معتبر برای پژوهشگران، زمینه‌ساز شناخت بهتر مسیر توسعه اقتصادی تبریز و انتقال تجربه‌های ارزشمند گذشته به نسل‌های آینده باشد.