با فرار مغزها و اتلاف سرمایه انسانی مواجهیم

۲۰ هزار و ۵۰۰ درخواست پناهندگی در سال ۲۰۲۱/ با فرار مغزها و اتلاف سرمایه انسانی مواجهیم
به نقل از ایسنا، مدیر رصدخانه مهاجرت ایران در این باره گفت: ما بعد از ۷ تا ۸ سال در تراز ۵۰ هزار دانشجوی مهاجر قرار گرفتیم و اکنون وارد تراز بالاتر از ۶۶ هزار نفر دانشجوی مهاجر رسیدیم که این عدد نشان می‌دهد با سرعت پدیده افزایش جمعیت دانشجویی خارج از کشور را تجربه می‌کنیم.
بهرام صلواتی با تاکید بر اینکه در سال‌های آینده آمارهای مربوط به فرازهای مهاجرتی را دقیق‌تر شاهد خواهیم بود، اضافه کرد: ۸۶ هزار ویزا یا اقامت غیر توریستی در طی سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۱ برای ایرانیان در ۱۲ سال اخیر صادر شده که به طور متوسط ۱۶ هزار ویزای تحصیلی و ۱۲ هزار ویزای اقامت دائم برای مقاصد امریکا و کانادا بوده، ضمن آنکه ۲ هزار ویزای استارتاپی برای کشورهای آمریکا و انگستان صادر شده است.
مدیر رصدخانه مهاجرت ایران در خصوص مهاجرت‌های پناهجویی، اظهار کرد: در سال ۲۰۲۱، ۳۵ درصد افزایش داشتیم، در حالی که این عدد برای دنیا حدود ۳۰ درصد بوده است و این عدد نشان می‌دهد که میزان مهاجرت پناهجویی ایرانیان از میانگین جهانی بالاتر بوده است و در طول سال ۲۰۲۱، میزان درخواست پناهجویی جدید ایران به ۲۰ هزار و ۵۰۰ نفر رسیده است و در رتبه نخست پناهجویی بریتانیا قرار داریم.
صلواتی با بیان اینکه ایرانیان بالاترین میزان ثبت درخواست پناهجویی در بریتانیا را داشتند، ادامه داد: میانگین نرخ رشد جمعیت دانشجویان بین‌المللی ایران در خارج بعد از ۱۰ سال بالاتر از میانگین جهانی شده است.
وی با تاکید بر اینکه ما از سال‌های پیش اقدام به اصلاح آمارهای ارائه شده در این زمینه کردیم، یادآور شد: کشوری با ۸۵ میلیون نفر جمعیت که ظرفیت اصلی آن نه نفت و گاز، بلکه نیروی انسانی است، با نرخ مشارکت اقتصادی ۴۰ درصدی مواجه است و باید این سوال پرسیده شود که چه بلایی سر نیروی انسانی آورده‌ایم. از تعداد ۸۵ میلیون نفر جمعیت که ۶۳ میلیون نفر آنها در سن کار هستند، ۴۰ درصد آنها می‌توانند فعالیت اقتصادی داشته باشند.
مدیر رصدخانه مهاجرت ایران ادامه داد: بر اساس بررسی‌های ما متاسفانه افراد چشم‌انداز روشنی برای کشور نمی‌بینند و آینده کشور روشن نیست و این هشداری است که ما برنامه منسجمی برای به‌کارگیری سرمایه انسانی برای حال حاضر و آینده نداریم.
صلواتی اضافه کرد: زمانی که درباره مسائل کلان اجتماعی از جمله مسائل جمعیتی صحبت می‌کنیم، لازم است به اندازه اهمیت و کلان بودن آن مساله، نظام‌های آماری و پشتیبانی آن را تهیه کنیم که متاسفانه، دستگاه‌های مختلف، عدد ابتدایی از میزان مهاجرت نیروهای خود ندارد و این در حالی است که وقتی ما به سمت افزایش جمعیت حرکت می‌کنیم، یکی از مهمترین فاکتورهای آن داشتن بیلان ورود و خروج مهاجران است.
وی افزود: علی‌رغم این مسائل در سالنامه مهاجرتی، آمارهای بین‌المللی و داخلی مهاجرتی را در آن لحاظ کردیم، ولی نه وزارت بهداشت و نه سایر دستگاه‌ها و نهادها، آمار دقیقی از میزان خروج ندارند و ما بر اساس پیمایش‌هایی که در اقشار مختلف کشور انجام دادیم، نرخ‌های تمایل و تصمیم به مهاجرت و اقدام به مهاجرت را به دست آوردیم.
صلواتی با اشاره به برخی از نقدها در خصوص مهاجرت ایرانیان به خارج، گفت: دفاع و نقد کورکورانه در این زمینه،‌ هیچ کمکی به کشور نخواهد کرد و در سال “اقتصاد دانش‌بنیان” باید این سوال مطرح شود که آیا می‌خواهیم بر اساس دانش و آگاهی، اقتصاد کشور را توسعه دهیم؟ در سال جاری به دلیل همین نامگذاری باید بحث‌های ما بسیار دقیق و علمی و مبتنی بر شواهد آماری باشد.
وی ایران را چهارمین کشور دانشجوی دکتری‌فرست به امریکا توصیف کرد و ادامه داد: ایران اولین کشوری است که نرخ ماندگاری را در این کشور دارند، ضمن آنکه ۹۰ درصد فارغ‌التحصیلان PHD ایرانی در کشور امریکا می‌مانند.

کسی به فکر هست؟
به گزارش تبریز قدیم به نقل از نصر، بر اساس آمارهای سازمان ملل و بانک جهانی ۲۰۲۰ تعداد ۱۰ کشور جهان که بیشترین جمعیت ایرانی‌های خارج از کشور را دارد عبارتند از: امارات متحده عربی، آمریکا، کانادا، آلمان، انگلستان، ترکیه، سوئد، استرالیا، اسرائیل و کویت است و اغلب افراد علاقه‌مند به مهاجرت نیز معمولا سنی بین ۲۵ تا ۴۰ سال دارند.
تشدید دشواری‌های معیشتی، افزایش میزان بروز آسیب‌های اجتماعی، اوضاع نامناسب فرهنگی، اطمینان نداشتن از آینده و افزایش جاذبه‌های شغلی و تحصیلی سایر کشور‌ها نسبت به ایران، منجر به رشد آمار مهاجرت در میان ایرانیان شده است.
ما به همان میزانی که از ظرفیت‌های نیروی انسانی غافل شویم، یا دچار فرار مغزها خواهیم شد و یا دچار اتلاف نیروی انسانی! و هر کدام از این‌ها اتفاق بیفتد، برای کشور خسرانی جبران ناپذیر خواهد بود. آیا مسئولان کشور به فکر هستند؟!

گزارش از سحر مغفرت